Chmod Hesaplama - Linux Dosya İzinleri (755, 644)
Chmod hesaplama
setuid programı sahibinin yetkisiyle çalıştırır. Klasördeki setgid yeni dosyalara klasörün grubunu verir. sticky, /tmp gibi ortak klasörde başkasının dosyasının silinmesini engeller.
chmod 755 file
chmod u=rwx,g=rx,o=rx file
-rwxr-xr-x
chmod izinleri nasıl çalışır
Linux ve macOS’ta her dosya ve klasörün üç izin takımı vardır: sahibi için, grubu için ve geri kalan herkes için. Her takım okuma, yazma ve çalıştırmadan oluşur. chmod bunları ya 755 gibi bir sayıyla ya da u=rwx,g=rx,o=rx gibi harflerle değiştirir. İkisi aynı şeyi söyler; bu araç birini ötekine çevirir.
Nasıl kullanılır
- 1 Elinizde ne varsa onunla başlayın: kutuları işaretleyin, 644 gibi bir sayı yazın ya da ls -l çıktısındaki -rw-r--r-- gibi harfleri yapıştırın.
- 2 Diğer iki alan anında güncellenir. Her sütunun üstündeki büyük rakam o sınıfın toplamıdır: okuma 4 + yazma 2 + çalıştırma 1.
- 3 Dosya ya da klasör adını yazıp istediğiniz komutu kopyalayın. Sayılı biçim bütün bitleri birden ayarlar; harfli biçim betiklerde daha kolay okunur.
Üç rakam nasıl okunur
Her rakam bir sınıftır: sırasıyla sahip, grup ve diğerleri. Bir rakamın içinde okuma 4, yazma 2, çalıştırma 1 eder; yani 7 = rwx, 6 = rw-, 5 = r-x, 4 = r--. Bu yüzden 755 bir miktar değil, üç ayrı cevaptır. 8 ve 9’un hiç görülmemesinin nedeni de bu: 4, 2 ve 1 nasıl toplanırsa toplansın 7’yi geçmez.
Klasörlerin de çalıştırma iznine ihtiyacı var
Klasörde harflerin anlamı değişir. Okuma içindeki adları listelemeyi, yazma dosya oluşturmayı, adını değiştirmeyi ve silmeyi, çalıştırma ise klasöre girip içindekileri açmayı sağlar. 644 verilmiş bir klasör dosya adlarını gösterir ama hiçbirini açtırmaz; web klasörlerinin 755, içindeki dosyaların 644 olması bu yüzdendir. Bütün siteye chmod -R 755 uygulamak her dosyayı da çalıştırılabilir yapar; chmod -R u=rwX,go=rX daha güvenlidir, çünkü büyük X çalıştırma iznini yalnız klasörlere ve zaten çalıştırılabilir olan dosyalara ekler.
setuid, setgid ve sticky: dördüncü rakam
Başa gelen dördüncü rakam özel bitleri taşır: setuid 4, setgid 2, sticky 1; yani 4755, 755 artı setuid’dir. Harfli biçimde bunlar bir x’in yerine yazılır. Küçük s ya da t, özel bit ile çalıştırmanın ikisinin de açık olduğunu; büyük S ya da T ise özel bitin açık ama çalıştırmanın kapalı olduğunu gösterir. Bu neredeyse her zaman bir hatadır, çünkü kimsenin çalıştıramadığı bir setuid programı hiçbir işe yaramaz. Bilinen örnekler: /tmp için 1777 (rwxrwxrwt), passwd için 4755 (rwsr-xr-x).
777 neden doğru çözüm değil
Yükleme ya da önbellek klasörü “permission denied” verdiğinde 777 hatayı ortadan kaldırır, çünkü makinedeki her hesaba yazma izni verir. Paylaşımlı ya da ele geçirilmiş bir sunucuda bu, herhangi bir sürecin betiklerinizi kendi koduyla değiştirebilmesi demektir. Asıl çözüm genellikle sahiplikte: web sunucusu kullanıcısını chown ile sahip yapın ya da gruba ekleyin; klasörlere 775, dosyalara 664 verin. Yeni dosyaların başlangıç izinleri umask’tan gelir; yaygın umask 022, dosyalarda 666’yı 644’e, klasörlerde 777’yi 755’e çevirir.